Drętwienie rąk – objawy cieśni nadgarstka czy dyskopatii szyjnej?

drętwienie rąk

Drętwienie rąk jest objawem dość charakterystycznym zarówno dla dysfunkcji kręgosłupa szyjnego jak i zespołu cieśni nadgarstka. Objawy choroby są podobne, ale przy dokładnym porównaniu można uwidocznić zasadnicze różnice.

Drętwienie rąk w wyniku dyskopatii szyjnej

Przede wszystkim, drętwienie rąk jest objawem, który stosunkowo często występuje w przypadku dyskopatii w obszarze kręgosłupa szyjnego. Objaw drętwienia rąk najczęściej pojawia się w okolicy barków. Stopniowo może przesuwać się w okolicę łokcia a następnie do samej dłoni i palców u rąk. Rzadko pojawia się od razu w całej kończynie i równie rzadko pojawia się tylko w dłoni.

Czym jest dyskopatia szyjna?

Dyskopatia kręgosłupa, nazywana także przepukliną dysku, to choroba krążka międzykręgowego. Krążki międzykręgowe to części kręgosłupa znajdujące się pomiędzy poszczególnymi kręgami. Występują na całej długości kręgosłupa (odcinki: lędźwiowy, piersiowy i szyjny) pełniąc zasadniczo dwie funkcje:

  • amortyzującą – jako tkanka podatna na odkształcenia pomiędzy kręgami zbudowanymi z tkanki kostnej
  • zwiększającą ruchomość kręgosłupa w poszczególnych częściach oraz ruchomość globalną

Budowa krążków międzykręgowych (dysków) na wszystkich poziomach jest podobna, choć różni się szczegółami. Są one zbudowane z pierścieni włóknistych utworzonych z tkanki chrzęstnej, które otaczają centralnie umieszczone tzw. jądro miażdzyste. Jądro miażdżyste ma konsystencję żelu.

W momencie choroby krążka, spowodowanej najczęściej długotrwałym przeciążeniem kręgosłupa dochodzi do pękania pierścieni włóknistych. Poprzez szczeliny w tych pierścieniach, pod wpływem ogromnych ciśnień powstających w dysku podczas ruchu ciała, może wydostawać się treść jądra miażdżystego. Przesuwając się uszkodzone jądro naciska na struktury nerwowe.

Uszkodzenie powoduje również rozwijanie procesu zapalnego. W efekcie pojawia się obrzęk tkanek dodatkowo zwiększając nacisk na struktury nerwowe. Mamy więc samonapędzające się koło. Proces ten prowadzi do zmniejszenia przestrzeni wokół rdzenia kręgowego. Rezultatem jest lokalny ból kręgosłupa lub – w przypadku ucisku bezpośredniego na korzeń nerwu – oprócz intensywnego bólu także inne objawy neurologiczne.

Do objawów tych zalicza się: mrowienie, drętwienie, ból promieniujący, osłabienie siły mięśniowej a w konsekwencji zaniki mięśni. Wymienione objawy całościowo określane są często jako rwa barkowa lub rwa ramienna.

Objawy charakterystyczne dla dyskopatii odcinka szyjnego kręgosłupa

Ból szyi i ograniczenie ruchomości

Zwykle problemy dyskopatyczne zaczynają się od bólu szyi połączonego z bolesnym ograniczeniem ruchomości. Często, w fazie ostrej, ból występuje przy ruchach w każdą ze stron. W fazie przewlekłej bolesny może być tylko jeden z kierunków.

Dolegliwości bólowe z czasem mogą całkowicie się wyciszyć, ale proces chorobowy niestety może dalej rozwijać się bezobjawowo.

Promieniowanie bólu do barku i kończyny

Ból promieniujący uważa się za objaw podrażnienia korzenia nerwu. Korzeń to w uproszczonym ujęciu wspólny początek wszystkich nerwów zaopatrujących kończynę górną.

Mrowienie i drętwienie

Mrowienie dłoni i drętwienie rąk to objawy wywoływane przez nacisk na nerw. Wiadomo dokładnie, który nerw jest odpowiedzialny za unerwienie konkretnej okolicy ciała. Dlatego na podstawie odczuć Pacjenta i po wykonaniu badania klinicznego można stwierdzić, który nerw jest uciskany. Możliwe jest zatem określenie czy za wywołanie drętwienie rąk (ręki) odpowiedzialny jest nerw łokciowy, nerw pośrodkowy czy nerw promieniowy.

Tak więc określenie, w której część dłoni występują parestezje (zaburzenia czucia) jest bardzo ważnym czynnikiem diagnostycznym. Po stwierdzeniu, że występują one w rejonie unerwianym przez nerw pośrodkowy można wstępnie przypuszczać, że mamy do czynienia z zespołem cieśni nadgarstka. Oczywiście wymaga to dalszych testów klinicznych w celu potwierdzenia rozpoznania.

W przypadku występowania parestezji w obszarze nerwu pośrodkowego oraz nerwu łokciowego lub nerwu promieniowego lub wszystkich wymienionych postawienie rozpoznania nie jest tak proste. Za tego typu dolegliwości może być odpowiedzialna dyskopatia szyjna, ale również możemy mieć do czynienia z nakładaniem się objawów dyskopatii i cieśni nadgarstka.

W takich wypadkach postawienie wstępnej diagnozy może być utrudnione – pomocne będą dodatkowe badania obrazowe typu rezonans magnetyczny odcinka szyjnego kręgosłupa i USG nadgarstka.

Osłabienie mięśni

Osłabienie mięśni zwykle jest łatwo zauważalne przez Pacjenta. Ponieważ zwykle szybko osłabiają się małe mięśnie zlokalizowanie w obszarze dłoni, Pacjent zauważa ich osłabienie podczas wykonywania prozaicznych czynności typu podnoszenie kubka, wiązanie buta czy odręczne pisanie.

Osłabienie mięśni czy wręcz ich zaniki można dość prosto sprawdzić wykonując odpowiednie testy kliniczne podczas wizyty lekarskiej lub konsultacji fizjoterapeutycznej. Podobnie jak w przypadku mrowienia czy drętwienie rąk, za pracę poszczególnych mięśni odpowiedzialny jest konkretny nerw.

W związku z tym osłabienie danego mięśnia jest wskaźnikiem diagnostycznym – wiemy, którego nerwu dotyczy zaburzenie przepływu bodźców.

Drętwienie rąk w zespole cieśni nadgarstka

W przypadku zespołu cieśni nadgarstka drętwienie rąk, mrowienie w palcach i zaburzenia czucia są najbardziej charakterystycznym z objawów. Około 20 % przypadków objaw drętwienia rąk występuje obustronnie jednak najczęściej z różnym nasileniem w lewej i w prawej dłoni.

W początkowym stadium choroby występowanie tych objawów jest raczej związane bezpośrednio z określoną czynnością typu praca fizyczna czy pisanie na komputerze. W przypadkach bardziej zaawansowanych występują niezależnie od aktualnie wykonywanej czynności oraz pojawiają się w nocy.

Czym jest zespół cieśni nadgarstka

Zespół cieśni nadgarstka jest najczęstszą neuropatią uciskową kończyny górnej (CTS – ang. carpal tunnel syndrom). 

Do ucisku na nerw pośrodkowy dochodzi w tzw. kanale nadgarstka. Kanał nadgarstka to wąska przestrzeń zawarta pomiędzy kośćmi nadgarstka a więzadłem poprzecznym dłoniowym zwanym inaczej troczkiem zginaczy.

Wewnątrz kanału nadgarstka leżą ścięgna mięśni zginaczy powierzchownych i głębokich wszystkich palców, ścięgno mięśnia zginacza długiego kciuka oraz nerw pośrodkowy. Wszelkie niekorzystne sytuacje związane ze wzrostem ciasnoty w kanale nadgarstka prowadzą do ucisku i niedokrwienia nerwu pośrodkowego.

Zespół cieśni nadgarstka występuje nieco częściej u kobiet niż u mężczyzn i niestety zdarza się w coraz młodszych grupach wiekowych.  Związane jest to z przebywaniem w niedbałej pozycji siedzącej i zaburzeniem funkcji kończyn górnych. Predysponuje ku temu nadmierne korzystanie z wszelkiego rodzaju urządzeń typu komputery, tablety, smartfony.

Objawy charakterystyczne dla zespołu cieśni nadgarstka

Ból

Objawy bólowe występujące w okolicy nadgarstka zwykle towarzyszą rozwijaniu się zespołu cieśni nadgarstka choć nie są bardzo specyficzne. Często Pacjenci nie potrafią dokładnie doprecyzować charakteru swoich dolegliwości – jest to drętwienie okolicy dłoni/nadgarstka połączone z odczuwanie bólu.

Mrowienie dłoni lub drętwienie palców u rąk – zaburzenia czucia

Mrowienia i drętwienie rąk są najbardziej charakterystycznym objawem występującym w przebiegu cieśni nadgarstka. Początkowo drętwienie rąk występuje sporadycznie i z reguły zanikają szybko po zaprzestaniu czynności która je sprowokowała. Z tego też powodu są często bagatelizowane przez Pacjentów. Z czasem objawy te nasilają się – występują coraz częściej i pozostają na dłużej zaburzając normalne funkcjonowanie.

Należy zaznaczyć, że w typowym zespole cieśni nadgarstka występują one tylko w obszarze unerwionym przez nerw pośrodkowy. Obszar unerwiony przez nerw pośrodkowy obejmuje okolicę tzw. kłębu kciuka, powierzchnię dłoniową (od środka dłoni) skóry kciuka, palca wskazującego, palca środkowego, połowę palca serdecznego oraz powierzchnię zarówno dłoniową jak i grzbietowa wymienionych palców u rąk.

Z upływem czasu na skutek niedokrwienia nerwu dochodzi do zaburzenia przewodnictwa nerwowego i stałego ubytku czucia w wymienionych obszarach. Zwykle jest szczególnie zaznaczone w opuszkach palców. Objawem towarzyszącym jest problem z wykonywaniem precyzyjnych ruchów połączonych z chwytaniem przedmiotu. Pacjent nie czuje jakiej siły musi użyć do utrzymania przedmiotu w palcach.

Dolegliwości nocne

Kolejnym, bardzo charakterystycznym, objawem intensyfikacji choroby jest odczuwanie drętwienie rąk w nocy. Połączenie wyżej wymienionych objawów bólu i drętwienia rąk powoduje wybudzanie ze snu nawet wielokrotnie podczas jednej nocy. Zwykle oznacza to dłuższą przerwę we śnie połączoną z próbą rozruszania zdrętwiałej ręki.

Osłabienie mięśni

Przedłużający się czas ucisku na nerw pośrodkowy skutkuje zmniejszonym przekazywaniem bodźców do mięśni unerwionych przez ten nerw. W efekcie, po jakimś czasie Pacjent odczuwa zmniejszenie siła mięśni. Z czasem osłabienie staje się objawem przeszkadzającym zarówno przy wykonywaniu codziennych czynności domowych jak i zawodowych. Z powodu osłabienia mięśnie mogą też szybko się przemęczać, co wywołuje skurcze mięśni.

Ograniczenia zakresu ruchu nadgarstka

Występowanie zespołu cieśni nadgarstka bardzo często skorelowane jest z ograniczeniem elastyczności samego stawu nadgarstkowego. Mamy tutaj na myśli obniżenie ruchomości związane ze spadkiem elastyczności samych ścięgien i tkanek miękkich wokół nadgarstka a nie uszkodzeniem struktury więzadeł czy kości tworzących ten staw.

Sytuacja ta zwykle związana jest z czynnościami i pozycjami ręki wykorzystywanymi przez lata zarówno w pracy jak i poza nią. Skutkiem jest również ograniczenie ruchomości samego nerwu pośrodkowego przebiegającego pomiędzy ścięgnami. Jest to jeden z czynników wpływający na występowanie objawów cieśni nadgarstka.

Cieśń nadgarstka czy dyskopatia szyjna?

DolegliwośćZespół cieśni nadgarstkaDyskopatia szyjna
Drętwienie rąkObjawy drętwienie rąk są bardzo charakterystyczne, ale występują tylko w obszarze unerwionym przez nerw pośrodkowy. U części Pacjentów może występować obustronnie.Jeśli występuje to w przeważającej większości u Pacjentów z bardzo zaawansowaną chorobą – zwykle u Pacjenta występuje szereg innych objawów wskazujących na dyskopatię.
Drętwienie palców u rąkObjaw charakterystyczny, ale występujący tylko w obszarze unerwienia nerwu pośrodkowego (kciuk, palec wskazujący, palec środkowy, połowa palca serdecznego).Występuje raczej w zaawansowanych stanach choroby. Może dotyczyć różnych palców w zależności od lokalizacji nacisku na nerw obwodowy.
Ból promieniującyW niewielkiej ilości przypadków ból ma tendencję do promieniowania od nadgarstka w górę: do przedramienia i łokcia.W przeważającej ilości przypadków ból promieniuje od szyi w kierunku kończyny – kolejno poprzez bark do łokcia a następnie do nadgarstka i dłoni.
Drętwienie rąk w nocyBardzo charakterystyczny objaw. Przechodzi po „rozruszaniu” ręki.Drętwienie rąk występuje u części Pacjentów, ale związane jest z pozycją głowy i szyi podczas snu (pozycja do spania, wysokość i kształt poduszki). Przechodzi po zmianie pozycji ułożenia głowy i szyi.
Osłabienie mięśniMoże pojawiać się w stanie zaawansowanym, ale dotyczy tylko mięśni unerwianych przez nerw pośrodkowy.Może występować w stanie zaawansowanym, ale może dotyczyć mięśni unerwianych przez wszystkie trzy główne nerwy kończyny górnej: nerw pośrodkowy, nerw łokciowy, nerw promieniowy na całej długości ich przebiegu.

Podsumowanie – drętwienie rąk

Podsumowując należy podkreślić, że część objawów w obydwu dysfunkcjach może być identyczna lub łudząco do siebie podobna. W takiej sytuacja wymaga to rozszerzonej diagnostyki zarówno klinicznej, jak i obrazowej. Jednak systemowe i dokładne badanie kliniczne Pacjenta, połączone z doświadczeniem specjalisty minimalizuje możliwość pomyłki. U części Pacjentów występują jednocześnie obydwie dysfunkcje. Szczęśliwie procesy leczenia (w aspekcie rehabilitacji) tych chorób są w znacznej części zbieżne i w praktyce mocno powiązane ze sobą.

U większości Pacjentów w każdym z przypadków występują bardzo specyficzne objawy, które pozwalają szybko postawić właściwe rozpoznanie i wdrożyć odpowiednie leczenie.

Chcesz umówić się na konsultację z naszym specjalistą?

Zadzwoń do nas lub wypełnij formularz, skontaktujemy się z Tobą!