Miejsce bólu i ruchy, które wywołują ból kciuka, pomagają zawęzić możliwe przyczyny. Ból przy otwieraniu słoika może mieć inne źródło niż przeskakiwanie palca podczas zginania czy nocne mrowienie dłoni.
Podczas wizyty warto wskazać, gdzie dokładnie boli, kiedy dolegliwości się pojawiają i co je nasila. Znaczenie mają również objawy towarzyszące: obrzęk, sztywność, drętwienie czy osłabienie chwytu.
Poniższa tabela pomaga uporządkować objawy. Nie zastępuje jednak rozpoznania lekarskiego.
| Gdzie boli kciuk? | Możliwa przyczyna | Charakterystyczny objaw |
|---|---|---|
| U podstawy kciuka, przy połączeniu z nadgarstkiem | Zmiany zwyrodnieniowe stawu u podstawy kciuka | Ból przy chwytaniu, otwieraniu słoika i przekręcaniu klucza |
| Po stronie kciuka, na wysokości nadgarstka | Zespół de Quervaina | Ból przy odwodzeniu kciuka i ruchach nadgarstka |
| U podstawy kciuka, po stronie dłoniowej, w okolicy ścięgna | Kciuk strzelający | Przeskakiwanie i blokowanie palca |
| Kciuk i sąsiednie palce, z drętwieniem | Zespół cieśni nadgarstka | Mrowienie nasilające się w nocy |
Ból u podstawy kciuka, nasilający się przy chwytaniu i skręcaniu, często dotyczy stawu łączącego kciuk z nadgarstkiem. Staw ten umożliwia ustawianie kciuka do chwytu i pracuje przy wielu codziennych czynnościach.
Dolegliwości mogą pojawiać się podczas:
Z czasem może dołączyć osłabienie chwytu. Zmiany zwyrodnieniowe w tej okolicy częściej występują u kobiet po menopauzie, a ich rozwojowi mogą sprzyjać przeciążenia i indywidualne predyspozycje.
Lekarz może użyć określenia rizartroza, czyli zwyrodnienie stawu u podstawy kciuka. Leczenie zwykle zaczyna się od odciążenia, ortezy stabilizującej kciuk i fizjoterapii. Dalsze postępowanie ustala ortopeda, a w części przypadków chirurg ręki.
Ból w tej okolicy bywa mylony z zespołem de Quervaina. Oba schorzenia dają dolegliwości po stronie kciuka, dlatego do ich odróżnienia potrzebna jest odpowiednia diagnostyka.
Ból kciuka bez urazu może wynikać ze stopniowo narastającego przeciążenia, zmian w stawie lub ścięgnach, a także choroby zapalnej. Brak upadku czy uderzenia nie oznacza, że dolegliwości nie mają konkretnej przyczyny.
Znaczenie mogą mieć:
Kciuk uczestniczy w niemal każdym chwycie. Powtarzające się obciążenia mogą więc z czasem prowadzić do dolegliwości, nawet jeśli nie pamiętasz jednego zdarzenia, od którego zaczął się ból.
Brak urazu nie wyklucza potrzeby leczenia. Jeśli ból utrzymuje się lub nawraca, warto ustalić jego źródło.
Ból odczuwany w kciuku może mieć źródło w ścięgnach przechodzących przez nadgarstek lub w ucisku nerwu pośrodkowego. Dwie możliwe przyczyny to zespół de Quervaina i zespół cieśni nadgarstka.
Zespół de Quervaina dotyczy ścięgien prowadzących do kciuka w miejscu, w którym przechodzą przez nadgarstek. Ból nasila się przy odwodzeniu kciuka, czyli odsuwaniu go od dłoni, oraz przy ruchach nadgarstka. Może promieniować wzdłuż przedramienia.
Dolegliwości bywają szczególnie dokuczliwe przy podnoszeniu dziecka, gdy kciuk pozostaje szeroko odwiedziony.
Leczenie zaczyna się od odciążenia, ortezy i fizjoterapii. W zależności od wyniku badania lekarz może również rozważyć ostrzyknięcie pod kontrolą USG.
Więcej opisujemy w poradniku choroba de Quervaina - objawy, przyczyny i ból nadgarstka od strony kciuka.
Ból połączony z drętwieniem kciuka, palca wskazującego, środkowego i części serdecznego może wskazywać na zespół cieśni nadgarstka. Są to obszary zaopatrywane przez nerw pośrodkowy, który ulega uciskowi w kanale nadgarstka.
Objawy często nasilają się w nocy i wybudzają ze snu. Leczenie dotyczy wtedy przyczyny w nadgarstku. Jedną z metod stosowanych u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów jest hydrodekompresja pod kontrolą USG.
Szczegóły schorzenia znajdziesz w poradniku zespół cieśni nadgarstka - przyczyny, objawy i diagnostyka.
Przeskakiwanie i blokowanie podczas zginania może być objawem kciuka strzelającego. Zwężenie kanału, przez który przesuwa się ścięgno, utrudnia jego swobodny ruch. Kciuk zacina się, a następnie przeskakuje.
Dolegliwościom mogą towarzyszyć:
Kciuk strzelający wymaga odrębnego postępowania. Przyczyny i możliwości leczenia opisujemy w poradniku strzelający kciuk.
Jedną z metod zabiegowych jest microtomia sonochirurgiczna. O kwalifikacji decyduje lekarz po badaniu.
Konsultacja jest wskazana, gdy ból kciuka utrudnia codzienne czynności, nawraca lub nie ustępuje mimo odpoczynku. Wczesne ustalenie przyczyny może zwiększyć możliwości leczenia zachowawczego.
Nie odkładaj badania, jeśli pojawia się:
Jeśli dolegliwości obejmują wiele stawów, towarzyszy im długotrwała poranna sztywność lub objawy ogólne, lekarz może rozszerzyć diagnostykę. W części przypadków potrzebna jest konsultacja reumatologiczna.
Sama strona ciała nie przesądza o przyczynie ani o nasileniu problemu. Ból kciuka lewej ręki może mieć te same przyczyny co prawej: zmiany w stawie, przeciążenie ścięgien, zwężenie pochewki czy ucisk nerwu.
W diagnostyce znaczenie ma sposób używania ręki. Lekarz pyta między innymi, która dłoń jest bardziej obciążana i jakie czynności wywołują dolegliwości.
Ból ograniczony do kciuka, pojawiający się przy chwytaniu, ruchu lub miejscowym ucisku, zwykle kieruje uwagę na struktury ręki. Nie należy jednak na tej podstawie samodzielnie wykluczać innych przyczyn.
Ból lub ucisk w klatce piersiowej, zwłaszcza z promieniowaniem do ramienia, dusznością, zimnym potem, osłabieniem lub nudnościami, wymaga natychmiastowej pomocy medycznej. Takich objawów nie należy traktować jako zwykłego przeciążenia ręki.
Podstawą diagnostyki jest rozmowa z pacjentem i badanie ręki, a USG pomaga ocenić stawy, ścięgna, pochewki ścięgniste oraz struktury nadgarstka. Wynik badania obrazowego lekarz zestawia z miejscem bólu i objawami.
Podczas wizyty specjalista:
Gdy obraz nie jest jednoznaczny lub potrzebna jest szersza ocena, lekarz zleca dodatkowe badania.
W CRS Clinic ten sam specjalista przeprowadza konsultację, wykonuje USG i przedstawia plan leczenia podczas jednej wizyty.
Leczenie bólu kciuka zależy od jego przyczyny i zaawansowania zmian. Innego postępowania wymaga zwyrodnienie stawu, innego kciuk strzelający, a jeszcze innego ucisk nerwu w nadgarstku.
Początkowe postępowanie może obejmować odciążenie ręki, ortezę, fizjoterapię i leczenie przeciwbólowe. Celem jest zmniejszenie dolegliwości oraz poprawa funkcji kciuka podczas codziennych czynności.
Zakres leczenia dobiera się do rozpoznania. Nie każda orteza ani zestaw ćwiczeń będą odpowiednie dla każdego źródła bólu.
Gdy potrzebne jest leczenie celowane, lekarz może zaproponować iniekcję pod kontrolą USG, na przykład w zespole de Quervaina. Rodzaj zabiegu i miejsce podania preparatu zależą od rozpoznanej przyczyny.
Przy kciuku strzelającym jedną z możliwości jest microtomia sonochirurgiczna, wykonywana bez otwartej operacji. W przypadku cieśni nadgarstka leczenie koncentruje się na ucisku nerwu.
Leczenie operacyjne rozważa się przy zaawansowanych zmianach lub wtedy, gdy wcześniejsze metody nie przynoszą wystarczającej poprawy. Dalsze postępowanie ustala specjalista, w razie potrzeby w ramach chirurgii ręki.
Metody nieoperacyjne mogą zmniejszyć ból i poprawić funkcję ręki, ale nie odbudowują zniszczonego stawu. Nie zastępują też operacji w sytuacjach, w których jest ona potrzebna. O wyborze leczenia decyduje lekarz po ocenie objawów i wyników badań.
Nie. Ból w tej okolicy może również wynikać z zespołu de Quervaina lub przeciążenia ścięgien. Miejsca dolegliwości mogą być zbliżone, dlatego sam opis bólu nie wystarcza do rozpoznania. Przyczynę ustala lekarz podczas badania, wspierając się USG i w razie potrzeby dodatkowymi badaniami.
Ból stawu kciuka może wynikać ze zmian zwyrodnieniowych, przeciążenia lub choroby zapalnej stawów. Ważne jest wskazanie, który staw boli i przy jakich ruchach. Znaczenie mają również obrzęk, sztywność oraz dolegliwości w innych stawach.
Zwyrodnienie stawu u podstawy kciuka zwykle powoduje ból przy chwytaniu i skręcaniu, a kciuk strzelający przeskakiwanie lub blokowanie się palca. Objawy mogą jednak się nakładać. Rozpoznanie wymaga badania ręki i, zależnie od potrzeb, oceny obrazowej.
Ból po niewielkim przeciążeniu może ustąpić po odpoczynku i ograniczeniu czynności, które go wywołują. Jeśli jednak nawraca, nasila się albo towarzyszy mu przeskakiwanie lub drętwienie, warto ustalić przyczynę zamiast czekać na samoistną poprawę.
Z bólem kciuka można zgłosić się do ortopedy, zwłaszcza zajmującego się schorzeniami ręki i wykonującego USG. W części przypadków potrzebna jest konsultacja chirurga ręki. Gdy dolegliwości obejmują wiele stawów lub sugerują chorobę zapalną, lekarz może zalecić ocenę reumatologiczną.
Nie. Wiele przyczyn bólu kciuka można leczyć zachowawczo lub za pomocą zabiegów małoinwazyjnych. Operację rozważa się przy zaawansowanych zmianach albo braku wystarczającej poprawy po innych metodach. Wybór zależy od rozpoznania i wyniku badania.
Koszt zależy od przyczyny bólu i wybranej metody leczenia. Podczas konsultacji ortopedycznej z USG (400 zł) lekarz ustala rozpoznanie i omawia dalsze postępowanie i leczenie wraz z jego kosztem. Aktualne ceny usług znajdziesz w cenniku CRS Clinic.
Już na wczesnym etapie szkolenia specjalizacyjnego zainteresował się chirurgią ręki, która stała się obszarem jego wyjątkowych kompetencji.
Podczas praktyki klinicznej zdobył szerokie doświadczenie w leczeniu schorzeń kończyny górnej.
Jako jeden z nielicznych specjalistów w Polsce wykonuje zabieg fasciotomii igłowej u Pacjentów z chorobą/ przykurczem Dupuytrena.
Wykonuje m.in. operacje:
Ukończył studia na II Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Warszawie. Jest pracownikiem naukowym Kliniki Ortopedycznej I Wydziału Lekarskiego WUM, szkoli studentów i lekarzy, jest autorem publikacji w czasopismach naukowych i doniesień konferencyjnych.
W CRS Clinic wykonuje operacje: cieśni nadgarstka, palca zatrzaskującego i choroby de Quervaina jak i wykonuje nieoperacyjny zabieg fasciotomii igłowej w leczeniu choroby Dupuytrena.
Zajmuję się leczeniem zachowawczym i operacyjnym schorzeń narządu ruchu oraz kręgosłupa. Pracuję jako chirurg ortopeda w Klinice Traumatologii i Ortopedii Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie. Szczególnym obszarem mojej specjalizacji jest sonochirurgia. Sonochirurgia to tzw. zabiegi małoinwazyjne wykonywane pod kontrolą aparatu ultrasonograficznego (USG). Zabiegi wykonuję w klinice CRS Clinic w Warszawie.
Zainteresowałem się sonochirurgią, ponieważ dzięki niej bardzo często można pomóc pacjentom, dla których jedyna alternatywa to interwencja chirurgiczna. Tymczasem zabiegi sonochirurgiczne są praktycznie bezbolesne, wykonywane w znieczuleniu miejscowym cienką igłą pod kontrolą USG. Nie ma konieczności hospitalizacji, nie ma blizn pooperacyjnych. Pacjent na drugi dzień może wrócić do czynności dnia codziennego.
Jest to wspaniała alternatywa dla tradycyjnej chirurgii. Oczywiście nie znaczy, że w ten sposób wyleczymy każdą dolegliwość w każdym stadium zaawansowania. Jednak wielokrotnie udawało mi się sonochirurgicznie zlikwidować całkowicie ból i pomóc pacjentom, którzy mieli już skierowanie na zabieg endoprotezy biodra czy kolana lub operację kręgosłupa. W ten sposób można też skutecznie pomóc pacjentom z zespołem cieśni nadgarstka.
Właściwa diagnoza i leczenie zajmują czas. Dlatego wizyta u mnie trwa aż 30 minut. Podczas wizyty badam Pacjenta klinicznie i potwierdzam rozpoznanie za pomocą USG. Fakt, że jeden specjalista wykonuje dwa rodzaje badań pozwala całościowo spojrzeć na problem Pacjenta i postawić diagnozę.
Stawiam diagnozę i od razu – o ile to możliwe – staram się rozpocząć leczenie. Podczas jednej wizyty, po zakwalifikowaniu Pacjenta mogę wykonać zabieg sonochirurgiczny (np. hydrodekompresję zespołu cieśni nadgarstka). Stanowi to zupełnie nową jakość w podejściu do leczenia.
W podejściu tradycyjnym Pacjent musiałby przejść przez proces kilku oddzielnych wizyt (ortopedyczna, diagnostyczna USG, kwalifikacja do zabiegu i sam zabieg plus zwolnienie lekarskie). Tymczasem po większości zabiegów sonochirurgicznych Pacjent najczęściej nie potrzebuje nawet jednego dnia zwolnienia, bo już na drugi dzień może wrócić do pracy i czynności dnia codziennego.
Jestem absolwentem I Wydziału Lekarskiego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Od początku kariery ortopedycznej pracuję w Klinice Traumatologii i Ortopedii Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie.
Na moim koncie znajduje się wiele publikacji naukowych, otrzymałem też nagrodę “Award of the President of Polish Society of Hypertension”. Posiadam licencję lekarską PZPN. Konsultuję pacjentów anglojęzycznych.
W CRS Clinic wykonuję m.in. barbotage barku i microtomię palca i inne zabiegi sonochirurgiczne.
Twoja wiadomość dotarła do naszej rejestracji.
Oddzwonimy tak szybko, jak to możliwe.
