Złamanie w obrębie stawu skokowego

Przyczyny

Połączenie stopy z podudziem jest dokładnie dopasowane. Ruchomość tego połączenia  w pewnych ustawieniach stopy bywa ograniczona poprzez nacisk na siebie elementów kostnych. Z tego powodu urazy kostne (pęknięcia i złamania) zdarzają się w tej okolicy często. Złamania w obrębie stawu skokowego są wynikiem wymuszonego ruchu i często powiązane z urazem więzadłowym samego stawu skokowego górnego lub w połączeniu z urazem więzozrostu piszczelowo-strzałkowego. Uszkodzenia można podzielić na tzw. jedno-, dwu-, lub trójkostkowe (kostką tylną określa się tutaj tylną krawędź piszczeli). Do tego czasami występują oddzielnie lub dodatkowo uszkodzenia struktury kości skokowej. 

Ryc. Złamanie w obrębie stawu skokowego.

W przypadku leczenia złamań w obrębie stawu skokowego należy zwrócić szczególną uwagę na odtworzenie prawidłowego ustawienia kości skokowej i widełek kostnych, tzn. stosunków anatomicznych oraz ciągłości powierzchni stawowych każdej z wymienionych struktur. To z kolei może się wiązać z koniecznością naprawy nie tylko struktur kostnych, ale również wspomnianych wyżej tkanek miękkich. Nigdy nie należy lekceważyć ani pomijać nawet niewielkiego przemieszczenia złamania, czy też uszkodzenia więzozrostu. Zaburzenie dokładnego dopasowania stawu skokowego skutkuje nieprawidłowym przenoszeniem ogromnego obciążenia. Dlatego stosunkowo w krótkim czasie mogą doprowadzić do artrozy stawu (zniszczenie powierzchni chrzęstnych). A to z kolei bardzo istotnie ogranicza dalsze możliwości terapeutyczne (usztywnienie lub proteza stawu).

Objawy

  • mocny ból ograniczający/ uniemożliwiający chodzenie
  • obrzęk
  • zasininie okolicy złamania
  • niekiedy deformacja stawu
  • ograniczona lub zwiększona ruchomość stawu

Diagnoza

Rozpoznanie stawiane jest na podstawie wywiadu, badania klinicznego rozszerzonego o badania dodatkowe – badanie rentgenowskie (RTG) lub/i tomografię komputerową (CT), badanie rezonansem magnetycznym (MRI).

Leczenie

W przypadkach mniej skomplikowanych złamań bez przemieszczenia, stosuje się unieruchomienie kończyny w sztywnym opatrunku podudziowym w pozycji neutralnej stopy (nieprzemieszczone złamania lub złamania awulsyjne) oraz zakaz obciążania kończyny na 6 tygodni. Po tym czasie, można zazwyczaj całkowicie zrezygnować z gipsu lub zastąpić go butem ortopedycznym typu Walker, wdrażając fizjoterapię oraz stopniowe obciążanie kończyny.

W przypadku bardziej skomplikowanych złamań wielokostkowych i przemieszczonych a także kiedy pacjentowi zależy na szybkim powrocie do sprawności, zalecaną metodą jest tzw. otwarta redukcja złamania. Oznacza to przywrócenie anatomicznego ustawienia odłamów oraz fiksację wewnętrzną płytą i śrubami, drutami K, śrubami ciągnącymi, śrubami Herberta bądź też fiksacja zewnętrzna dedykowanym aparatem. 

Dobór metody operacyjnej i zastosowanych mocowań zależy od indywidualnej sytuacji klinicznej Pacjenta. 

W obydwu przypadkach Pacjent rozpoczyna fizjoterapię podczas której odzyskiwany jest stopniowo zakres ruchomości stopy, siła mięśni oraz trenowane jest tzw. czucie głębokie stawu. 

Specjaliści

ortopeda Piotr Wasilewski