Rekonstrukcja więzadła krzyżowego – ACL

rekonstrukcja więzadła krzyżowego ACL

Rekonstrukcja więzadła krzyżowego – ACL

Uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego (ang. anterior cruciate ligemant – ACL) jest jednym z najpoważniejszych i najczęstszych uszkodzeń stawu kolanowego. Chirurgiczna rekonstrukcja jest aktualnie standardem w leczeniu uszkodzonego ACL u aktywnych pacjentów a spowodowane jest to ograniczoną zdolnością tego więzadła do gojenia się.

Anatomia / biomechanika

ACL jest więzadłem wewnętrznym stawu kolanowego. Jego główną funkcją jest bierne ograniczanie przemieszczenia piszczeli w przód w stosunku do uda.

Epidemiologia

Uszkodzenie ACL dotyczy zazwyczaj młodych, aktywnych osób. Kobiety są narażone na tę kontuzję od 2 do 10 razy bardziej od mężczyzn uprawiających tę samą dyscyplinę. W USA dochodzi do ponad 200 000 takich urazów rocznie z czego ok. 65% zostaje poddanych rekonstrukcji.
Urazom ACL często towarzyszą inne uszkodzenia stawowe. Po uszkodzeniu ACL może również dochodzić do rozwoju pourazowych zmian zwyrodnieniowych stawu, szczególnie jeśli uszkodzeniami towarzyszącymi są uszkodzenia łąkotkowe.

Mechanizm urazu więzadła krzyżowego ACL

Do ponad 70% uszkodzeń ACL dochodzi bezkontaktowo – np. w czasie lądowania po skoku. Mechanizm uszkodzenia jest wielopłaszczyznowy i zazwyczaj polega na niekontrolowanym i mocnym dynamicznym skoślawieniu kolana.

Rekonstrukcja więzadła krzyżowego ACL

W czasie artroskopowej operacji rekonstrukcyjnej tkanka (kikuty) ACL jest usuwana i zastępowana ścięgnem pobranym od dawcy (allograft) lub własnym (autograft) z mięśni gęsiej stopki lub więzadła rzepki.
Rekonstrukcja jest złotym standardem leczenia dla odzyskania ogólnej stabilności w objawowym kolanie z uszkodzonym ACL. Chirurdzy wciąż szukają doskonalszych technik, które mogłyby przywracać stawu prawidłową kinetykę i kinematykę, optymalną stabilność mechaniczną, nie osłabiać kończyny przez pobór przeszczepu ze ścięgien oraz nie przyśpieszać rozwoju zmian zwyrodnieniowych.

Rehabilitacja więzadła krzyżowego ACL

Chirurgicznie naprawiona zostaje uszkodzona struktura. Dla optymalnego efektu końcowego leczenia niezbędny jest proces rehabilitacji optymalizujący funkcję uszkodzonego stawu, kończyny i całego organizmu.

Przed(!) zabiegiem rekonstrukcji ACL kluczowe jest aby uzyskać jak największy zakres ruchu, zmniejszyć obrzęk i poprawić kontrolę mięśnia czworogłowego, co przekłada się na szybszy i pełniejszy powrót do aktywności po rekonstrukcji.

Kilka dni po zabiegu pacjent powinien rozpocząć rehabilitację pooperacyjną. Jest to proces długi – kilkumiesięczny. Na początku skoncentrowany jest na działaniu przeciwbólowym, przeciwobrzękowym, ochronie i optymalizowaniu gojenia naprawionych tkanek oraz bezpiecznych działaniach usprawniających. Z czasem, wraz z redukcją objawów pooperacyjnych i postępem gojenia progresywnie wprowadzane są coraz większe obciążenia usprawniające. Proces rehabilitacji kończy się tam gdzie osiągnięte zostają wyznaczone wspólnie z pacjentem cele. Może to być np. bezbolesny prawidłowy chód lub powrót do sportu na poziomie sprzed urazu.

opracowanie: Tomasz Sołowiński, fizjoterapeuta, kierownik fizjoterapeutów CRS Clinic

literatura:
1. Anderson MJ, Browning WM, Urband CE, Kluczynski MA, Bisson LJ. A Systematic Summary of Systematic Reviews on the Topic of the Anterior Cruciate Ligament. Orthopaedic Journal of Sports Medicine. 2016;4(3):2325967116634074. doi:10.1177/2325967116634074.

  1. Kiapour AM, Murray MM. Basic science of anterior cruciate ligament injury and repair.Bone & Joint Research. 2014;3(2):20-31. doi:10.1302/2046-3758.32.2000241.
  2. ADAMS D, LOGERSTEDT D, HUNTER-GIORDANO A, AXE MJ, SNYDER-MACKLER L. Current Concepts for Anterior Cruciate Ligament Reconstruction: A Criterion–Based Rehabilitation Progression.The Journal of orthopaedic and sports physical therapy. 2012;42(7):601-614. doi:10.2519/jospt.2012.3871.

Zobacz: Baza wiedzy